حاشیه شهرها نیازبه قانونگذاری از مرکز دارد/ باید یک تصمیم جدی گرفته شود

حاشیه‌نشینی یکی ازمهم‌ترین آسیب‌های حوزه مدیریت شهری است که تبعات منفی ناشی از آن وضع شهروندان، حاشیه‌نشینان و مدیران شهری را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

به گزارش خبرنگار ایمنا، ساخت و سازهای غیرمجاز، مهاجرت، و اسکان غیر رسمی در اطراف شهرهای بزرگ و مناطق شهری از جمله مواردی است که به مشکلات حاشیه نشینی دامن زده است. در این خصوص و سرنوشت مناطق حاشیه‌ای با وحید کرم الهی، مدیرکل مسکن و شهرسازی لرستان گفت و گو کردیم که ماحصل آن را در ادامه می‌خوانید.

در خصوص طرح‌های جامع تفصیلی در لرستان و سرنوشت مناطق حاشیه‌ای بخصوص در مرکز استان بفرمائید؟

برای تمام شهرهای استان چه شهرهای بزرگ و چه شهرهای کوچک طرح‌های جامع داریم و متولی این طرح‌ها وزارت راه و شهرسازی است. ما طرح‌های جامع وطرح‌های تفصیلی داریم که این طرح‌ها توسط مشاورینی که صلاحیت و گواهی صلاحیت طراحی شهری و شهرسازی از برنامه و بودجه را دارند انجام می‌شود و طراحی واجرای این طرح‌ها مراحل قانونی و فرآیند خاص خودش را دارد. به این شکل که اول طرح جامع تهیه می‌شود و بعد طرح تفصیلی.
شهرهای کوچکی مثل رومشکان و چغلوندی زیر نظر استانداری و دفتر فنی استانداری قرارمی گیرند، افزود: کلاً شهرهایی که از نظر جمعیتی به یک حد نصابی برسند زیر نظر وزارت راه و شهرسازی در می‌آیند و البته تهیه و اجرای طرح‌های توسعه روستایی به عهده بنیاد مسکن است.

آنچه که شهرهای ما را از قواره خارج کرده است ساخت وسازهای غیرمجاز و تصرفاتی است برای برخورد با این معضل چه برنامه‌ای دارید؟

طرح‌های شهرها هیچ کدام بدون برنامه نیستند، اما واقعیت این است که آنچه که شهرهای ما را از قواره خارج کرده است ساخت وسازهای غیرمجاز و تصرفاتی است که بدون ضابطه یا بدون طی کردن مراحل قانونی واگذاری زمین صورت گرفته است، مثلاً در حاشیه‌های شهر ساخت وسازهای غیر مجاز انجام شده است و رعایت طرح تفکیکی صورت نگرفته است. مردم به طور دل بخواه در اطراف شهرها ساختمان سازی کرده‌اند و این امر هم به یک معضل تبدیل شده است، یادآوری کرد: ما این موضوع را به صورت مستمر در اداره پیگیری می‌کنیم، حتی با جناب حجت الاسلام والمسلمین حاج آقا شاهرخی، هم جلسه‌ای داشته‌ایم و از ایشان خواهش کردیم که به عنوان نماینده ولی فقیه این مطلب را به آقای رئیسی رئیس جمهور منتقل کنند و با استاندار جدید نیز این مسئله را مطرح کنند. چون به هر حال باید یک تصمیم جدی گرفته شود.

برای سروسامان دادن به حاشیه شهرها نیاز چه برنامه‌ای دارید؟

برای سروسامان دادن به حاشیه شهرها نیاز به یک قانونگذاری از مرکز وجود دارد، زیرا اراضی عمومی به شکل غیرقانونی و غیرمجاز تصرف شده اند و معمولاً افراد کم درآمد در این زمین‌ها ساخت و ساز انجام داده اند. معمولاً اگر شخصی توان مالی خوبی داشته باشد در محلات با کیفیت خدماتی خوب شهر خانه می‌سازد و خانه می‌خرد، ولی افرادی که در محلاتی مثل اسدآبادی، کرگانه یا دره گرم و پاچنار و غیره خانه می‌سازند این افراد از روی خوشی به سمت این محلات نمی‌روند.
خیلی از افراد از این موضوع اطلاع ندارند. فردی ۳۰ سال پیش به صورت غیرمجاز یک ساختمان را بنا کرده یا ساخته است. درست است که این ساختمان غیرقانونی ساخته شده ولی آیا دولت می‌تواند آن خانه با سازمان را تخریب کند؟ خیر، دولت یک واحد هم نمی‌تواند تخریب کند. چون تبعات اجتماعی بسیار شدیدی دارد.
مثلاً یک خانه‌ای در بندرعباس تخریب شد تمام ایران احساساتشان جریحه‌دار شد و این موضوع که خانه‌ی پیرزنی را روی سرش خراب کرده‌اند باعث اعتراض خیلی‌ها شد.

راهکار شما در این زمینه چیست؟

بنده قرار است با استفاده از توان دفاتر تسهیلگری استانداری که نهادهای غیر دولتی هستند و آمار دقیقی دارند در جهت اجرای این طرح‌ها برنامه‌ریزی کنم.
دفاتر تسهیلگری آمار دقیق دارند و بنده می‌خواهم این را به خدمت آقای شاهرخی ببرم.
این آمار دقیق براساس مساحت و براساس تعداد خانوار در حاشیه شهر خرم آباد و تعداد ساخت و سازهای غیر مجاز و افراد کم درآمد است.
حالا سوالی که مطرح می‌شود این است که از کجا معلوم این افراد از افراد کم درآمد جامعه باشند؟ پاسخ این است که: اگر این افراد وضع مالی خوبی داشته باشند آیا می‌آیند در محله‌های حاشیه نشین در خانه‌ای که فاقد سند است ساکن شوند؟
ممکن است در بین صد نفر یک نفر متخلف و خلاف کار داشته باشند ولی عامه‌ی مردم که اینگونه نیستند. خیلی از افرادی که در این نواحی زندگی می‌کنند به خاطر فقر مالی ساکن این محله‌ها شده‌اند. آنها نه می‌توانند عوارض شهرداری پرداخت کنند و نه می‌توانسته اند هزینه‌ی پروانه و مهندس و حتی زمین را پرداخت کنند. شخص آمده است با هر بدبختی و مشکل و با چنگ و دندان یک زمین را گرفته و ساخته وزن و بچه اش را ساکن آنجا کرده است. دولت هم به این افراد امتیاز آب و برق و غیره را داده است. اما، متأسفانه این ساختمان‌ها نه سند دارند نه صورت وضعیت تفکیکی دارند و نه هویت ثبتی دارند و بنده در این چند ماه اخیر برای رفع این مشکل مکاتبات زیادی داشته ام. به معاون وزیر نامه نوشته ام، با جناب آقای دکتر ویسکرمی نماینده خرم‌آباد مکاتباتی داشته ام که ایشان هم درخواست‌ها و پیشنهادات ما را پیگیری کردند، با جناب حجت الاسلام والمسلمین شاهرخی نماینده ولایت فقیه هم صحبت‌هایی داشته ام.

آیا با قانونگذاری و اعمال قانون مناطق حاشیه نشین سامان می‌گیرند؟

تحقق این امر نیاز به قانونگذاری دارد و این مسئله، مسئله‌ای نیست که در حیطه صلاحیت اداره کل راه و شهرسازی و یا حتی استانداری باشد، توضیح داد: این مسئله باید به مرکز منتقل شود، ما باید دلایل فنی و آمار و ارقام را بدهیم برای قانونگذاری و برنامه‌ریزی.
این مسئله نیاز به قانونگذاری دارد. یعنی نیاز است این آمار به مجلس و دولت داده شود و در پی آن قانونگذاری شود و این قانون به اجرا دربیاید، با قانونگذاری و اعمال قانون این مناطق حاشیه نشین هم سامان می‌گیرند و سامان گرفتن آنها هم به این صورت است که باید قانون، زمین‌ها را به ساکنان واگذار کند و بعد از آن به شرط بهسازی و نوسازی بافت دولت به آنها تسهیلات بدهد.

آیا ارائه زمین رایگان از طرف دولت یا تأمین مسکن می‌تواند در رفع این مشکل کارگشا باشد؟

حالا که دولت عنوان کرده، درجهت تأمین مسکن افراد، زمین رایگان یا با اجاره ۹۹ ساله در اختیار مردم قرارمی دهد، خوب خود ما شاهد این هستیم که در محله‌های حاشیه نشین مثلاً زمینی به اندازه یک هکتار، مردم خودشان به طور غیرقانونی خانه ساخته اند، دولت که نمی‌آید این خانه‌ها را تخریب کند، فرض را بر این بگیریم که این زمینِ واگذاریِ دولت است و دولت آن را واگذار کرده است. یعنی در ازای آن زمین، با یک قیمت معقول دولتی که شخص توان پرداخت آن را داشته باشد زمین به شخص واگذار شود و در ادامه، دولت با اعطای تسهیلات آنها را تشویق یا مجبور به نوسازی و بهسازی کند. یکی ازبرنامه‌های دولت جدید این است که در سال یک میلیون خانه برای مردم بسازد و بهترین شیوه و آنچه که به نفع دولت و مردم است روش‌های خودمالکی است. اگر دولت با اجاره ۹۹ ساله بخواهد زمین را در اختیار افراد قرار دهد به عبارتی زمین را رایگان به مردم می‌دهد، حالا این زمین احتیاج به زیرساخت‌هایی مثل آسفالت، خیابان بندی کوچه بندی، آب، برق، گاز، مدرسه، فضای سبز، درمانگاه و غیره دارد که اینها خودش هزینه زیادی را به دولت وارد می‌کند. اما طرح نوسازی و بهسازی مناطق حاشیه نشین این هزینه‌ها را ندارند. چون تقریباً زیرساخت‌های مورد نیاز را دارند و در این مورد فقط دولت باید زمین با گرفتن قیمت مناسبی به آنها واگذار کند و بعد افراد با گرفتن سند از تسهیلات آن در جهت نوسازی و بهسازی خانه‌ها استفاده می‌کنند.

دیدگاه خود را بیان کنید
Hide picture